Napał

Zodiakalny Rak, ale Tygrys według horoskopu chińskiego, inżynier elektryk, instruktor alpinizmu, przewodnik górski – to Ryszard Pawłowski, z którym Marianna Dufek w “Portrecie subiektywnym” rozmawia nie tylko o górach, ale także o przyjaźni.

Doświadczenie, umiejętności, kondycja, partnerzy- co jest najważniejsze w górach?
Czy wspinanie to coś więcej niż sport? Odpowiedzi na te pytania w rozmowie z Ryszardem Pawłowskim. O miłości do gór, o uzależnieniu, z którego trudno wyjść, a także o szczęściu z Ryszardem Pawłowskim rozmawia w „Portrecie Subiektywnym” Marianna Dufek.

Z rodzinnego Rypina, sennego miasteczka na pograniczu Pomorza i Mazowsza do gór było bardzo daleko. Dla młodych oprócz rolnictwa nie było tu innych perspektyw. Rysiek, rocznik 1950, jak większość chłopaków znad Rypienicy zastanawiał się, czy jechać na północ do stoczni Trójmiasta, czy na południe, na Śląsk. Wybrał Zasadniczą Szkołę Górniczą w Katowicach.

Po skończeniu nauki w technikum górniczym pracował w kopalni węgla kamiennego około 115 lat. Równocześnie studiował wieczorowo na Politechnice Śląskiej. Zanim rozpoczął przygodę ze wspinaczką, przez 3 lata działał w środowisku grotołazów. Tam wspólnie z młodym Jerzym Kukuczką zszedł na dno najgłębszej i najdłuższej jaskini w Polsce, Jaskini Wielkiej Śnieżnej.

Najbardziej ambitne tatrzańskie drogi na Kazalnicy Mięguszowieckiej pokonywał samotnie, tkwiąc zimą po kilka dni w ścianie. Nawet nawykli do morderczego wysiłku klubowi koledzy nie mogli zrozumieć, co go popycha ku tak ekstremalnym wyczynom i z pobłażliwością dla kogoś, kto odbiega od normy, mówili o Pawłowskim “Napał”, czyli nieprzeciętnie napalony na góry. Wśród zdobywców najwyższych gór świata Ryszard Pawłowski jest rekordzistą. Trzy razy stawał na Mount Evereście. 23 razy był na szczycie Aconcagua i tyle samo na Ama Dablam, świętej górze Nepalu. Na Mt. McKinley, najwyższą górę Ameryki Północnej, wspiął się dotychczas dziewięć razy. Zdobył też najtrudniejszą górę Świata K-2 od strony Chin.

24 października 1989 roku był partnerem Jerzego Kukuczki w jego ostatniej wspinaczce na południowej ścianie Lhotse, podczas której Kukuczka odpadł od ściany i wskutek pęknięcia liny poniósł śmierć. Więcej o bohaterze programu tu.

Premiera najnowszego odcinka “Portretu subiektywnego w środę, 24 maja o godzinie 18. na antenie TVP3 Katowice.

Program zrealizowany w Fabryce Porcelany w Katowicach. Zdjęcia Kamil Dufek.

Partnerem odcinka jest Górnośląsko-Zagłębiowska Metropolia.

Dizajnerka

Nowi Ślązacy według Zofii Oslislo-Piekarskiej, bohaterki “Portretu subiektywnego” Marianny Dufek, to ludzie, którzy świadomie wybrali Śląsk jako miejsce do życia. Są to zarówno osoby, które pochodzą z tego regionu, ale też urodzone w Zagłębiu czy Częstochowie. Łączy ich też to, że działają na rzecz Śląska, chcą, żeby żyło się tu lepiej.

Doktor sztuki, adiunkt na ASP w Katowicach, projektantka. Zajmuje się śląskim dizajnem i tożsamością regionu. Pasjonuje się architekturą modernistyczną i działa na rzecz jej popularyzacji. „Nowi Ślązacy. miasto / dizajn / tożsamość” to tytuł Jej pracy doktorskiej, zrealizowanej na Akademii Sztuk Pięknych w Katowicach w 2014 roku, i zawiera m.in. 14 rozmów z ludźmi designu, zmieniającymi oblicze Śląska.


Pochodzi z Zabrza. Jej rodzina od strony taty jest rodziną śląską z dziada pradziada, górniczą, od ośmiu pokoleń mieszkającą w Zabrzu. Rodzina mamy pochodzi spod Cieszyna Mieszka w Katowicach.

„Zostałam na Śląsku , bo tu jest dużo do zrobienia”

Od 2009 r. pracuje w Katedrze Projektowania Graficznego macierzystej uczelni, prowadzi zajęcia w Pracowni Typografii. Zofia Oslislo-Piekarska specjalizuje się w projektowaniu książek i wizualizacji danych. W pracy badawczej podejmuje wątki lokalne, poszukując inspiracji projektowych w historii Górnego Śląska. Pasjonuje się architekturą modernistyczną i działa na rzecz jej popularyzacji.

Oprócz pracy na macierzystej uczelni i działalności projektowej prowadzi warsztaty i angażuje się w interdyscyplinarne projekty badawcze.

Premiera odcinka na antenie TVP3 Katowice 10 maja o godz. 18.

Program zrealizowany w Fabryce Porcelany w Katowicach. Partnerem odcinka jest Górnośląsko-Zagłębiowska Metropolia.

Doktor Jola

Kończąc studia medyczne, odbywałam praktyki na oddziale internistycznym. Z tego czasu najbardziej zapadła mi w pamięć ogromna liczba ludzi chorych onkologiczne, umierających każdego dnia w cierpieniach. Nigdy nie zapomnę tej bezsilności, którą czułam w tamtym czasie – mówi dr Jolanta Grabowska-Markowska, założycielka i prezeska Społecznego Towarzystwa Hospicjum Cordis.

Hospicjum Cordis rozpoczęło swą działalność w Dzień Wigilijny 1990 roku. Przez cztery lata grupa kilkunastu osób różnych profesji posługiwała wolontaryjnie ludziom umierającym w ich domach. Wielkie marzenie o stworzeniu Domu Hospicyjnego zrealizowało się 19 lutego 1994 roku, przybierając nazwę: „Gościna Serca Św. Teresy od Dzieciątka Jezus”. Celem zespołu terapeutycznego hospicjum jest udzielenie chorym umierającym i ich rodzinom wszechstronnej i specjalistycznej opieki.

W latach 1974-78 była uczennicą Liceum Ogólnokształcącego im. T. Kościuszki w Mysłowicach. W 1984 ukończyła studia na Wydziale Lekarskim Śląskiej Akademii Medycznej w Katowicach. W roku 1999 dr Grabowska-Markowska kończy I, a w roku 2002 – II stopień specjalizacji z zakresu pediatrii, zaś w 2003 r. – specjalizację z zakresu medycyny paliatywnej.

– Przypadek sprawił, że już po studiach, gdy zastanawiałam się, jaką zawodową drogę obrać, trafiłam na ludzi związanych z ruchem hospicyjnym. Kiedy zaczęłam wraz z nimi odwiedzać podopiecznych w ich domach, zaskoczyło mnie, że chorzy osobiście, stojąc na własnych nogach otwierali nam drzwi. Nikogo nie bolało, nikt nie krzyczał… Okazało się, że warunki, w jakich przebywają chorujący mają bezpośredni wpływ na przebieg choroby – mówiła dr Jolanta Grabowska-Markowska.

Hospicjum Cordis, które jest w trudnej sytuacji finansowej, można wesprzeć chociażby wpłacając na Zrzutkę.

Na spotkanie z Doktor Jolą, jak mówią o Niej pacjenci, zapraszamy do programu Marianny Dufek “Portret subiektywny” w środę, 19 kwietnia o godz. 18. na antenę TVP3 Katowice.

Program zrealizowany w Fabryce Porcelany w Katowicach. Partnerem odcinka jest Górnośląsko-Zagłębiowska Metropolia.

Królewska Huta

Muzeum wypełnia pustkę powstałą pomiędzy hutniczymi i pohutniczymi pokoleniami. Jest mostem, dzięki któremu strumień dziedzictwa może popłynąć w przyszłość. Stal jako tworzywo świata, również tego z XXI w., już w niej jest – mówi Adam Kowalski, dyrektor Muzeum Hutnictwa w Chorzowie.

Gościem „Portretu Subiektywnego”, programu Marianny Dufek będzie Adam Kowalski. To dyrektor Muzeum Hutnictwa w Chorzowie, kulturoznawca, interpretator dziedzictwa i menedżer kultury. Związany m.in. z Śląskim Teatrem Tańca w Bytomiu, Muzeum Śląskim w Katowicach i Regionalnym Instytutem Kultury.

W latach 2012-2016 był dyrektorem artystycznym Festiwalu Nowej Scenografii. Inicjator i kurator projektów społecznych i artystycznych: „Axis Mundi. Piosenki ze środka świata”, „Kultura Dęta” oraz festiwalu Move Your Brass. Reżyser widowiska „Tryptyk w czerni i zieleni”, twórca idei komiksu „Tu byłam, Joanna” poświęconego postaciom Joanny Gryzik i Karola Goduli, kurator festiwalu „Do you speak godka?”. Współpracownik Szlaku Zabytków Techniki oraz Industriady. Nagrodzony honorowym medalem „Zasłużony dla kultury Polskiej”.

Premiera odcinka “program”Portretu subiektywnego” na antenie TVP3 Katowice 5 kwietnia o godzinie 18.00.

Program zrealizowany w Fabryce Porcelany w Katowicach.

Partnerem odcinka jest Górnośląsko-Zagłębiowska Metropolia.

Generał

Mama oczekiwała, że zostanę górnikiem. Tata pracował w kopalni “Piast”, potem “Ziemowit”. Brat – na “Wujku”, był tam także w 1981 roku, gdy strzelano do górników. Chciałem studiować. Pomyślałem, żeby najpierw zaliczyć wojsko, a dopiero potem iść studia – tak wyjaśniał wybór życiowej drogi Mariannie Dufek generał Roman Polko.

Roman Polko urodził się w Tychach. W 1985 roku ukończył Wyższą Szkołę Oficerską Wojsk Zmechanizowanych we Wrocławiu. Po szkole oficerskiej, jako podporucznik służył początkowo w 1. Batalionie Szturmowym w Dziwnowie. Pułku Specjalnym Komandosów w Dziwnowie, a potem w Lublińcu.

Brał udział w misji pokojowej ONZ w Jugosławii. W 1999 roku został awansowany na stopień podpułkownika. Największy prestiż zyskał jako Dowódca Wojskowej Formacji Specjalnej GROM (2000-2004). W tym czasie uczestniczył w misji na granicy kosowsko-macedońskiej, II wojnie w Zatoce Perskiej oraz w misji stabilizacyjnej w Iraku.

Na początku 2006 roku został przywrócony do służby czynnej, i ponownie wyznaczony dowódcą GROM-u. Mianowany na stopień generała brygady, i decyzją prezydenta Lecha Kaczyńskiego został zastępcą szefa BBN, a w 2007 roku już jako generał dywizji pełnił obowiązki szefa BBN. W styczniu 2009 r. zakończył służbę wojskową. Żonaty, dwójka dzieci.

Premierowy odcinek programu Marianny Dufek na antenie TVP3 Katowice 15 marca o godz. 18.

Program zrealizowany w Fabryce Porcelany w Katowicach.

Partnerem odcinka jest Górnośląsko-Zagłębiowska Metropolia.

Człowiek od UNESCO

Wszystkie obiekty zabytkowe, które opowiadają o naszej tożsamości, o naszym rodowodzie przemysłowym, są bardzo ważne – tak mówi Mariannie Dufek gość 50. odcinka “Portretu subiektywnego”.

Zbigniew Pawlak, bo o nim tu mowa, to społecznik, ekspert ds. dziedzictwa światowego, badacz przemysłowych dziejów Górnego Śląska oraz uczestnik wielu wypraw badawczych prowadzonych w dawnych wyrobiskach górniczych regionu. Od ponad 40 lat związany z Tarnowskimi Górami, gdzie mieszka i pracuje.


Pawlak był liderem przedsięwzięcia i współautorem wniosku o wpisanie „Kopalni ołowiu, srebra i cynku wraz z systemem gospodarowania wodami podziemnymi w Tarnowskich Górach” na Listę światowego dziedzictwa UNESCO.
Od wielu lat związany ze Stowarzyszeniem Miłośników Ziemi Tarnogórskiej – organizacją pozarządową, uznaną w 2013 r. za Strażnika Dziedzictwa Rzeczpospolitej, która zainicjowała proces wpisu zabytków pogórniczych miasta na Listę światowego dziedzictwa UNESCO.
Jest aktywnym członkiem tej organizacji, od samego początku związany z Sekcją Penetracji i Ochrony Podziemi SMZT. Inicjatorem wielu przedsięwzięć badawczych, inwestycyjnych i kulturotwórczych. Obiektem jego zainteresowań są m.in. geologia, hydrogeologia, archeologia, oraz historia górnictwa i hutnictwa Górnego Śląska i Europy.

Już w najbliższą środę, 1 marca o godz. 18.00 gościem premierowego odcinka „Portretu subiektywnego” będzie Zbigniew Pawlak. Emisja na antenie TVP3 Katowice.

Program zrealizowany we wnętrzach Fabryki Porcelany w Katowicach. Partnerem odcinka jest Górnośląsko-Zagłębiowska Metropolia.

Dziennikarz, reporter, podróżnik

W dziennikarstwie Tadeusz Biedzki przeszedł długą drogę. Kiedy po kilkudziesięciu latach miał już dosyć pisania, zaczął podróżować, by wrócić na dziennikarski szlak i szczyt.

Urodzony w 1953 roku w Rudzie Śląskiej w patriotycznej polskiej, śląskiej rodzinie. Jego prapradziadek uczestniczył w Powstaniu Styczniowym, a dziadek – w III Powstaniu Śląskim. Jego matka była polonistką, ojciec – inżynierem górniczym. Z domu wyniósł umiłowanie literatury.

W latach 1975-1989 dziennikarz “Dziennika Zachodniego”, “Trybuny Robotniczej”, “Polityki”, “Panoramy” i “Przeglądu Tygodniowego”. W 1981 roku jego artykuł w „Trybunie Robotniczej” o ekipie Edwarda Gierka pt. “Rachunek dla bezkarnych” wywołał poruszenie w całym kraju, miał setki przedruków w Polsce i w Europie Zachodniej.

Po ogłoszeniu stanu wojennego zatrzymany na 48 godzin przez SB, a po zwolnieniu wyrzucony z redakcji „Panoramy” i objęty zakazem wykonywania zawodu dziennikarza. Od tego czasu bezrobotny, chociaż w tamtych latach bezrobocie formalnie i faktycznie nie istniało.

Autor artykułów w prasie podziemnej. Po powołaniu tygodnika “Przegląd Tygodniowy”, zatrudniającego tzw. dziennikarzy niezweryfikowanych objętych zakazem pracy w mediach, w pierwszym zespole tego pisma. Reportaże, które zamieszczał w “Przeglądzie Tygodniowym” umocniły jego pozycję czołowego polskiego reportażysty. W tym okresie napisał też trzy demaskatorskie książki, odsłaniające prawdziwe oblicze Śląska: “Władcy Śląska”, “Miasto na wulkanie”, “Ślązacy i Schlieserzy”.

W latach 1991-2000 prezes zarządu Górnośląskiego Towarzystwa Prasowego sp. z o.o. w Katowicach (wydawca “Trybuny Śląskiej” i “Gazety Opolskiej” oraz tygodnika “Jarmark”). Pełnił równocześnie funkcję redaktora naczelnego “Trybuny Śląskiej”. Został wybrany na to stanowisko przez zespół gazety. W drugiej połowie lat dziewięćdziesiątych przedstawił rządowi koncepcję utrzymania polskiego kapitału w gazetach regionalnych. Toczył w tej sprawie kilkuletnią, ostatecznie przegraną, batalię.

W latach dziewięćdziesiątych rozpoczął wraz z żoną Wandą podróżowanie po świecie. W ciągu trzydziestu lat dotarł do najbardziej dzikich i niedostępnych miejsc na świecie, głównie w Afryce, Azji, Ameryce Płd., terenów nieosiągalnych dla turystów. Ma za sobą wiele trudnych i niebezpiecznych wypraw.

Razem z żoną są prawdopodobnie pierwszymi i wciąż jedynymi Polakami, którzy w 2015 roku dotarli do źródła Nigru w Afryce, najbardziej tajemniczej i dziwnej rzeki świata. W 2011 roku wrócił do pisania książek. Już jego pierwsze dzieło o Afryce, “Sen pod baobabem”, zostało uznane za Podróżniczą książkę 2012 roku. W następnych latach wydano jego kolejne książki podróżnicze oraz sensacyjno- historyczne, które uzyskały liczne nagrody, w tym najważniejszą w polskiej literaturze podróżniczej – Bursztynowy Motyl Arkadego Fiedlera za książkę “W piekle eboli”.

Premiera odcinka programu Marianny Dufek “Portret subiektywny” z Tadeuszem Biedzkim w środę, 30 listopada o godz. 18 na antenie TVP3 Katowice.

Program zrealizowany w Fabryce Porcelany w Katowicach.

Partnerem odcinka jest JSW S.A.

Ze Śląskiem w tle

„Mam poczucie, że dużo osób poznaje historię z moich książek. A ludzie chętnie opowiadają historie. Trzeba być otwartym i umieć słuchać” – tak o swoim pisarstwie Mariannie Dufek mówi Sabina Waszut.

Bohaterką najbliższego odcinka „Portretu Subiektywnego” programu Marianny Dufek będzie chorzowianka Sabina Waszut – pisarka i poetka. Debiutowała napisaną z Mariuszem Wieteską książką „Isabelle”. Jej pierwsza samodzielna powieść -„Rozdroża” doczekała się kontynuacji i razem z „W obcym domu” i „Zielony Byfyj” stworzyły śląską trylogię. W jednej z recenzji czytamy:

Cykl ten inspirowany jest prawdziwymi wydarzeniami, bowiem opowiada historię mieszkających na Górnym Śląsku dziadków autorki. Perypetie Sophie i Władka stanowią powtórzenie losów realnie istniejących Agnieszki i Jana. Śląsk zresztą stale pojawia się w jej twórczości. To dominanta, wokół której pisarka buduje narrację.

W pisarskim dorobku Sabiny Waszut znajdziemy też powieści „Bar na starym osiedlu”, „Dobra noc”, „Narzeczona z getta”, „Emigranci”. Sabina Waszut poszczycić się może wieloma nagrodami konkursów literackich. Jest również propagatorką kultury śląskiej.

Jej najnowszą powieścią są “Ogrody na popiołach”. Karty historii Górnego Śląska kryją wiele wątków, które jeszcze do niedawna stanowiły tabu, bądź były niechętnie poruszane. Jednym z nich jest kwestia komunistycznego obozu pracy, który znajdował się w świętochłowickiej Zgodzie. Powieść o poczuciu niesprawiedliwości i o tajemnicy, którą skrywało kilka pokoleń Ślązaków.

Premiera odcinka programu 16 listopada o godz. 18. na antenie TVP3 Katowice.

Program zrealizowany we wnętrzach Fabryki Porcelany w Katowicach. Partnerem odcinka jest JSW S.A.

Talent do kreślenia w genach

Śląsk jest miejscem, w którym najlepiej się czuję. To miejsce z którego pochodzę, miejsce bezpieczeństwa, otwartości ludzkiej i życzliwości – mówi Maciej Franta Mariannie Dufek w najnowszym odcinku “Portretu subiektywnego”.

Maciej Franta uznany został za najlepszego architekta 2021 roku. Nagrodę założycielowi pracowni Franta Group przyznało jury konkursu The Architecture Community. Jego dziadek, Aleksander Franta jest autorem Osiedla Gwiazdy i Tysiąclecie, rodzice również tworzą realizacje architektoniczne.

Maciej Franta zajmuje się projektowaniem architektury i urbanistyki osiedli mieszkaniowych i budynków użyteczności publicznej. Do najbardziej znanych realizacji należy Villa Reden . Realizacja zdobyła złoty medal w światowym konkursie Urban Design & Architecture Design Awards 2022.

Maciej Franta urodził się w Chorzowie w 1983 r. W 2008 roku ukończył Wydział Architektury na Politechnice Krakowskiej, a potem również tam studia doktoranckie, kształcił się także na Wydziale Architektury Uniwersytetu w Knoxville w Tennessee.

Cała moja rodzina to w 80 procent krąg architektów lub osób związanych ze sztuką i architekturą. Taka artystyczno-inżynierska rodzina od pokoleń. Niełatwo jest zadeklarować w liceum przed egzaminem, że jednak interesuje mnie astrofizyka. Zawsze byłem przekonany, że u mnie ta świadomość wyboru architektury była w 100 proc. zadeklarowana przeze mnie bez wpływu otoczenia.

W 2007 roku odbył praktyki w pracowni architektonicznej Gensler w Nowym Jorku. Od 2010 roku prowadzi w Katowicach pracownię Franta Group, która zajmuje się projektowaniem architektury i urbanistyki osiedli mieszkaniowych, budynków użyteczności publicznych oraz usługowych. Znalazł się także na liście 40 najbardziej obiecujących architektów w Europie przed 40. rokiem życia w plebiscycie Europe 40 Under 40 organizowanym przez The European Centre.

Premiera odcinka “Portret subiektywny” w środę, 26 października o godzinie 18. na antenie TVP3 Katowice.

Program zrealizowany we wnętrzach Fabryki Porcelany w Katowicach. Partnerem odcinka jest JSW S.A.

Wizjoner

Za sukcesem Fundacji Giesche i Fabryki Porcelany stoi zespół, którego spiritus movens jest Rafał Wyszyński.

Fundacja Giesche, zarządca Fabryki Porcelany w Katowicach, obchodzi jubileusz. Została powołana 10 lat temu w Fabryce Porcelany, gdzie od lat dwudziestych ubiegłego wieku produkowano znaną w całej Europie porcelanę sygnowaną znakiem Giesche.


Dzięki pracy wielu ludzi, ich pasji i wiary w sukces w Katowicach przywrócono pięknie zrewitalizowany, tętniący życiem, postindustrialny obiekt, który uratowany został przed całkowitym zniszczeniem. Obiekt, który zachwyca odwiedzających go gości.

Za sukcesem Fundacji Giesche i Fabryki Porcelany stoi zespół, którego spiritus movens jest Rafał Wyszyński. Absolwent Wydziału Filologicznego Uniwersytetu Śląskiego, kilkuletni szef działu marketingu w międzynarodowej korporacji oraz zarządzający biurem architektonicznym. Człowiek wielu talentów. Jednak nie ukrywa, że początki były trudne:

Tu nie było prądu, wody, internetu ani ogrzewania. Wcześniej pracowałem w eleganckim gabinecie i przeniosłem się stamtąd do zrujnowanego biurowca, Okna przeciekały, było zimno.


Aktualnie Fabryka Porcelany to wielozadaniowy obiekt. Stała się również miejscem spotkań i licznych wydarzeń kulturalnych, gdzie odbywają się koncerty, spektakle i widowiska teatralne i festiwale.
Funkcjonuje również jako atrakcyjna przestrzeń dla eventów, pokazów mody, wystaw, plenerów fotograficznych czy konferencji. W 2017 roku Fabryka Porcelany została wpisana na Szlak Zabytków Techniki.
W środę, 12 października o godz. 18.00 na antenie TVP3 Katowice gościem ”Portretu Subiektywnego”, programu Marianny Dufek będzie prezes Fundacji Giesche Rafał Wyszyński.

Program zrealizowany w Fabryce Porcelany.

Partnerem odcinka jest JSW S.A.

error: Zawartość strony jest chroniona prawem autorskim !!!