„Miasta powinny być miejscem przyjaznym na każdym etapie naszego życia” – mówi Mariannie Dufek bohaterka programu „Portret Subiektywny” Agnieszka Labus.
Dr inż. arch. Agnieszką Labus – architektka, urbanistka i wykładowczyni akademicka na Wydziale Architektury Politechniki Śląskiej w Gliwicach.
Była ekspertką międzynarodowego projektu poświęconego zmianom demograficznym w Europie Środkowej.
Jako pierwsza w Polsce podjęła dyskurs naukowy dotyczący koncepcji odnowy miast europejskich w XXI wieku jako miejsca przyjaznego ludziom starszym, co posłużyło do opracowania zagadnień przestrzennych w pierwszym w Polsce dokumencie strategicznym dla regionu małopolskiego. Jest założycielką i Prezeską Fundacji Laboratorium Architektury 60+ – pracowni zajmującej się innowacyjnym podejściem do planowania i projektowania dla starzejącego się społeczeństwa.
Mówi, że: „Starzenie to proces nieunikniony, a bycie starym jest wyborem” i „Powinniśmy mówić nie o polityce starości, a o polityce zdrowego, długiego życia”.
Premiera odcinka na antenie TVP3 Katowice w środę 14 czerwca o godz. 18.
Zodiakalny Rak, ale Tygrys według horoskopu chińskiego, inżynier elektryk, instruktor alpinizmu, przewodnik górski – to Ryszard Pawłowski, z którym Marianna Dufek w “Portrecie subiektywnym” rozmawia nie tylko o górach, ale także o przyjaźni.
Doświadczenie, umiejętności, kondycja, partnerzy- co jest najważniejsze w górach? Czy wspinanie to coś więcej niż sport? Odpowiedzi na te pytania w rozmowie z Ryszardem Pawłowskim. O miłości do gór, o uzależnieniu, z którego trudno wyjść, a także o szczęściu z Ryszardem Pawłowskim rozmawia w „Portrecie Subiektywnym” Marianna Dufek.
Z rodzinnego Rypina, sennego miasteczka na pograniczu Pomorza i Mazowsza do gór było bardzo daleko. Dla młodych oprócz rolnictwa nie było tu innych perspektyw. Rysiek, rocznik 1950, jak większość chłopaków znad Rypienicy zastanawiał się, czy jechać na północ do stoczni Trójmiasta, czy na południe, na Śląsk. Wybrał Zasadniczą Szkołę Górniczą w Katowicach.
Po skończeniu nauki w technikum górniczym pracował w kopalni węgla kamiennego około 115 lat. Równocześnie studiował wieczorowo na Politechnice Śląskiej. Zanim rozpoczął przygodę ze wspinaczką, przez 3 lata działał w środowisku grotołazów. Tam wspólnie z młodym Jerzym Kukuczką zszedł na dno najgłębszej i najdłuższej jaskini w Polsce, Jaskini Wielkiej Śnieżnej.
Najbardziej ambitne tatrzańskie drogi na Kazalnicy Mięguszowieckiej pokonywał samotnie, tkwiąc zimą po kilka dni w ścianie. Nawet nawykli do morderczego wysiłku klubowi koledzy nie mogli zrozumieć, co go popycha ku tak ekstremalnym wyczynom i z pobłażliwością dla kogoś, kto odbiega od normy, mówili o Pawłowskim “Napał”, czyli nieprzeciętnie napalony na góry. Wśród zdobywców najwyższych gór świata Ryszard Pawłowski jest rekordzistą. Trzy razy stawał na Mount Evereście. 23 razy był na szczycie Aconcagua i tyle samo na Ama Dablam, świętej górze Nepalu. Na Mt. McKinley, najwyższą górę Ameryki Północnej, wspiął się dotychczas dziewięć razy. Zdobył też najtrudniejszą górę Świata K-2 od strony Chin.
24 października 1989 roku był partnerem Jerzego Kukuczki w jego ostatniej wspinaczce na południowej ścianie Lhotse, podczas której Kukuczka odpadł od ściany i wskutek pęknięcia liny poniósł śmierć. Więcej o bohaterze programu tu.
Premiera najnowszego odcinka “Portretu subiektywnego w środę, 24 maja o godzinie 18. na antenie TVP3 Katowice.
Program zrealizowany w Fabryce Porcelany w Katowicach. Zdjęcia Kamil Dufek.
– Mama oczekiwała, że zostanę górnikiem. Tata pracował w kopalni “Piast”, potem “Ziemowit”. Brat – na “Wujku”, był tam także w 1981 roku, gdy strzelano do górników. Chciałem studiować. Pomyślałem, żeby najpierw zaliczyć wojsko, a dopiero potem iść studia – tak wyjaśniał wybór życiowej drogi Mariannie Dufek generał Roman Polko.
Roman Polko urodził się w Tychach. W 1985 roku ukończył Wyższą Szkołę Oficerską Wojsk Zmechanizowanych we Wrocławiu. Po szkole oficerskiej, jako podporucznik służył początkowo w 1. Batalionie Szturmowym w Dziwnowie. Pułku Specjalnym Komandosów w Dziwnowie, a potem w Lublińcu.
Brał udział w misji pokojowej ONZ w Jugosławii. W 1999 roku został awansowany na stopień podpułkownika. Największy prestiż zyskał jako Dowódca Wojskowej Formacji Specjalnej GROM (2000-2004). W tym czasie uczestniczył w misji na granicy kosowsko-macedońskiej, II wojnie w Zatoce Perskiej oraz w misji stabilizacyjnej w Iraku.
Na początku 2006 roku został przywrócony do służby czynnej, i ponownie wyznaczony dowódcą GROM-u. Mianowany na stopień generała brygady, i decyzją prezydenta Lecha Kaczyńskiego został zastępcą szefa BBN, a w 2007 roku już jako generał dywizji pełnił obowiązki szefa BBN. W styczniu 2009 r. zakończył służbę wojskową. Żonaty, dwójka dzieci.
Premierowy odcinek programu Marianny Dufek na antenie TVP3 Katowice 15 marca o godz. 18.
W dziennikarstwie Tadeusz Biedzki przeszedł długą drogę. Kiedy po kilkudziesięciu latach miał już dosyć pisania, zaczął podróżować, by wrócić na dziennikarski szlak i szczyt.
Urodzony w 1953 roku w Rudzie Śląskiej w patriotycznej polskiej, śląskiej rodzinie. Jego prapradziadek uczestniczył w Powstaniu Styczniowym, a dziadek – w III Powstaniu Śląskim. Jego matka była polonistką, ojciec – inżynierem górniczym. Z domu wyniósł umiłowanie literatury.
W latach 1975-1989 dziennikarz “Dziennika Zachodniego”, “Trybuny Robotniczej”, “Polityki”, “Panoramy” i “Przeglądu Tygodniowego”. W 1981 roku jego artykuł w „Trybunie Robotniczej” o ekipie Edwarda Gierka pt. “Rachunek dla bezkarnych” wywołał poruszenie w całym kraju, miał setki przedruków w Polsce i w Europie Zachodniej.
Po ogłoszeniu stanu wojennego zatrzymany na 48 godzin przez SB, a po zwolnieniu wyrzucony z redakcji „Panoramy” i objęty zakazem wykonywania zawodu dziennikarza. Od tego czasu bezrobotny, chociaż w tamtych latach bezrobocie formalnie i faktycznie nie istniało.
Autor artykułów w prasie podziemnej. Po powołaniu tygodnika “Przegląd Tygodniowy”, zatrudniającego tzw. dziennikarzy niezweryfikowanych objętych zakazem pracy w mediach, w pierwszym zespole tego pisma. Reportaże, które zamieszczał w “Przeglądzie Tygodniowym” umocniły jego pozycję czołowego polskiego reportażysty. W tym okresie napisał też trzy demaskatorskie książki, odsłaniające prawdziwe oblicze Śląska: “Władcy Śląska”, “Miasto na wulkanie”, “Ślązacy i Schlieserzy”.
W latach 1991-2000 prezes zarządu Górnośląskiego Towarzystwa Prasowego sp. z o.o. w Katowicach (wydawca “Trybuny Śląskiej” i “Gazety Opolskiej” oraz tygodnika “Jarmark”). Pełnił równocześnie funkcję redaktora naczelnego “Trybuny Śląskiej”. Został wybrany na to stanowisko przez zespół gazety. W drugiej połowie lat dziewięćdziesiątych przedstawił rządowi koncepcję utrzymania polskiego kapitału w gazetach regionalnych. Toczył w tej sprawie kilkuletnią, ostatecznie przegraną, batalię.
W latach dziewięćdziesiątych rozpoczął wraz z żoną Wandą podróżowanie po świecie. W ciągu trzydziestu lat dotarł do najbardziej dzikich i niedostępnych miejsc na świecie, głównie w Afryce, Azji, Ameryce Płd., terenów nieosiągalnych dla turystów. Ma za sobą wiele trudnych i niebezpiecznych wypraw.
Razem z żoną są prawdopodobnie pierwszymi i wciąż jedynymi Polakami, którzy w 2015 roku dotarli do źródła Nigru w Afryce, najbardziej tajemniczej i dziwnej rzeki świata. W 2011 roku wrócił do pisania książek. Już jego pierwsze dzieło o Afryce, “Sen pod baobabem”, zostało uznane za Podróżniczą książkę 2012 roku. W następnych latach wydano jego kolejne książki podróżnicze oraz sensacyjno- historyczne, które uzyskały liczne nagrody, w tym najważniejszą w polskiej literaturze podróżniczej – Bursztynowy Motyl Arkadego Fiedlera za książkę “W piekle eboli”.
Premiera odcinka programu Marianny Dufek “Portret subiektywny” z Tadeuszem Biedzkim w środę, 30 listopada o godz. 18 na antenie TVP3 Katowice.
„Mam poczucie, że dużo osób poznaje historię z moich książek. A ludzie chętnie opowiadają historie. Trzeba być otwartym i umieć słuchać” – tak o swoim pisarstwie Mariannie Dufek mówi Sabina Waszut.
Bohaterką najbliższego odcinka „Portretu Subiektywnego” programu Marianny Dufek będzie chorzowianka Sabina Waszut – pisarka i poetka. Debiutowała napisaną z Mariuszem Wieteską książką „Isabelle”. Jej pierwsza samodzielna powieść -„Rozdroża” doczekała się kontynuacji i razem z „W obcym domu” i „Zielony Byfyj” stworzyły śląską trylogię. W jednej z recenzji czytamy:
Cykl ten inspirowany jest prawdziwymi wydarzeniami, bowiem opowiada historię mieszkających na Górnym Śląsku dziadków autorki. Perypetie Sophie i Władka stanowią powtórzenie losów realnie istniejących Agnieszki i Jana. Śląsk zresztą stale pojawia się w jej twórczości. To dominanta, wokół której pisarka buduje narrację.
W pisarskim dorobku Sabiny Waszut znajdziemy też powieści „Bar na starym osiedlu”, „Dobra noc”, „Narzeczona z getta”, „Emigranci”. Sabina Waszut poszczycić się może wieloma nagrodami konkursów literackich. Jest również propagatorką kultury śląskiej.
Jej najnowszą powieścią są “Ogrody na popiołach”. Karty historii Górnego Śląska kryją wiele wątków, które jeszcze do niedawna stanowiły tabu, bądź były niechętnie poruszane. Jednym z nich jest kwestia komunistycznego obozu pracy, który znajdował się w świętochłowickiej Zgodzie. Powieść o poczuciu niesprawiedliwości i o tajemnicy, którą skrywało kilka pokoleń Ślązaków.
Premiera odcinka programu 16 listopada o godz. 18. na antenie TVP3 Katowice.
Na Śląsku jestem u siebie – mówi Zbigniew Rokita w najnowszym odcinku programu Marianny Dufek “Portret subiektywny”.
Zbigniew Rokita specjalizuje się w problematyce Europy Wschodniej i Górnego Śląska. Autor książek reporterskich Kajś. Opowieść o Górnym Śląsku(podwójnie nagrodzonej Nagrodą Literacką Nike 2021 oraz która otrzymała nominację do Literackiej Nagrody Europy Środkowej Angelus, nagrody Ambasador Nowej Europy i Międzynarodowej Nagrody im. Witolda Pileckiego) oraz Królowie strzelców. Piłka w cieniu imperium (książka została przełożona na język ukraiński, a spektakl na jej podstawie wystawiono w Teatrze Nowym w Zabrzu).
Autor sztuk teatralnych Nikaj (Teatr Zagłębia, reż. Robert Talarczyk) i Weltmajstry (Teatr Korez, reż. Robert Talarczyk). Pochodzi z Gliwic, mieszka w Katowicach.
Premiera odcinka w środę, 21 września o godz. 18. na antenie TVP3 Katowice.
Powiedzenie choremu, że medycyna w jego przypadku jest bezradna, wystawia jak najgorsze świadectwo lekarzowi, który takie słowa wypowiada, i środowisku, które reprezentuje, bo najczęściej wynika z niewiedzy, ignorancji, lenistwa, braku doświadczenia – mówi Mariannie Dufek, autorce cyklu “Portret subiektywny” onkolog prof. dr hab. n. med. Krzysztof Składowski.
Prof. Krzysztof Składowski urodził się 17 września 1960 r. w Ostrowcu Świętokrzyskim. Od 1970 r. mieszka na Górnym Śląsku – skończył I Liceum Ogólnokształcące im. Juliusza Słowackiego w Chorzowie i Wydział Lekarski Śląskiego Uniwersytetu Medycznego w Katowicach. W Narodowym Instytucie Onkologii w Gliwicach pracuje nieprzerwanie od 1985 r. Od 1997 r. kieruje I Kliniką Radioterapii i Chemioterapii, a od 2016 r. jest dyrektorem Narodowego Instytutu Onkologii w Gliwicach.
Rak jest jak blizna, która zostaje do końca życia. Problemy psychologiczne są związane zresztą nie tylko z chorobą nowotworową. Kiedyś zastanawiałem się, jaka „grupa zawodowa” najgorzej przechodzi przez to doświadczenie. Może to zabrzmi dziwnie, ale doszedłem do wniosku, że księżom najtrudniej jest pogodzić się z tą chorobą.
1 kwietnia 1997 r. prof. dr hab. n. med. Krzysztof Składowski objął stanowisko kierownika I Kliniki Radioterapii (obecnie I Klinika Radioterapii i Chemioterapii) gliwickiego oddziału Narodowego Instytutu Onkologii im. Marii Skłodowskiej-Curie – Państwowego Instytutu Badawczego, który wówczas nosił nazwę Centrum Onkologii im. Marii Skłodowskiej-Curie w Gliwicach.
W ciągu tych 25 lat zbudował zespół, którego może mu pozazdrościć wielu szefów klinik i oddziałów, nie tylko onkologicznych.
O Śląsku mówi, że „to miejsce, gdzie się urodziła, żyje i chciałaby umrzeć”.
W kolejnym odcinku ”Portretu Subiektywnego”, programu Marianny Dufek zapraszamy na spotkanie z Grażyną Bułką – aktorką teatralną i filmową. Pochodzi z robotniczej rodziny w Lipinach – dzielnicy Świętochłowic.
– Dzięki świetnej polonistce dzioucha z familoka poznała poezję, zakochała się w teatrze i została aktorką – mówi Grażyna Bułka.
Związana była z Teatrem Dzieci Zagłębia w Będzinie. W latach 1985-2014 grała w Teatrze Polskim w Bielsku-Białej, a od 2014 roku oglądać ją można w Teatrze Śląskim w Katowicach. Współpracuje także z Teatrem Korez .
Uwielbiana przez publiczność naszego regionu za role w spektaklach „Cholonek” (w reżyserii Mirosława Neinerta i Roberta Talarczyka na podstawie powieści “Cholonek, czyli dobry Pan Bóg z gliny” Janoscha), w którym zagrała Świętkową i „Mianujom mie Hanka”.
Jeden z krytyków tak pisał o Bułce w roli Świętkowej:
“Cholonek” jest przedstawieniem o ludziach żyjących “pomiędzy”: pomiędzy Polską a Niemcami, jawą a snem, tragedią a farsą. Według jego twórców jest kijem wsadzonym w mrowisko śląskich kompleksów, nacjonalizmów i krzywd wobec Polski i Niemiec. Co ważne, spektakl przepełniony plebejskim, śląskim humorem i anegdotami znanymi wszystkim Ślązakom, nie jest spektaklem jedynie dla Ślązaków. Dzięki językowi śląskiemu Bułka otrzymała w nim rolę matki i żony. To, od czego próbowała uciec, wróciło do niej w dwójnasób. Krytycy uznali postać Świętkowej za najbarwniejszą. […] Chyba ważniejsze od Złotej Maski za Świętkową było to, że Świętkową pokazała aktorce jej miejsce na ziemi i że tym miejscem jest właśnie Śląsk. Można wręcz przypuszczać, że dzięki tej roli osiągnęła wewnętrzny spokój. Dzięki tej roli inaczej spojrzała również na śląski teatr – nie ma dla niej lepszego miejsca od teatru śląskiego (jako przestrzeni). Wróciła do korzeni i osiągnęła sukces.
Na spotkanie z Grażyną Bułką zapraszamy na antenę TVP3 Katowice w środę, 17 sierpnia o godz. 18.00
Sztuka w moim życiu była od zawsze. Obrazy wisiały na ścianach. Ja malowałam, bo myślałam, że tak trzeba – mówi Mariannie Dufek malarka Renata Bonczar w 41. odcinku “Portretu subiektywnego”.
W kolejnym, 41. już odcinku programu “Portret Subiektywny” Marianna Dufek, autorka cyklu, o sztuce i Sztuce rozmawiać będzie z Renatą Bonczar – artystką, malarką, rysowniczką, projektantką, autorką wystaw i wykładowczynią akademicką.
Jej twórczość zalicza się do nurtu ekspresjonizmu abstrakcyjnego i abstrakcji iluzyjnej. Prace artystki prezentowane były na ponad 120 wystawach indywidualnych. Znajdują się w kolekcjach polskich i światowych muzeów i galerii.
Premiera odcinka 3 sierpnia o godz. 18. na antenie TVP3 Katowice, a potem na naszym kanale na YouTube.
Muzyka bardzo mocno definiuje moje życie. Cały czas scena mnie pociąga i czuję, że mogę na niej jeszcze wiele zrobić – mówi Mariannie Dufek kompozytor i piosenkarz Artur Rojek, bohater 40. odcinka “Portretu subiektywnego”.
Muzyk, wokalista, autor tekstów i kompozytor, członek zespołów Myslovitz (1992–2012) i Lenny Valentino (1998–2001). Pomysłodawca i dyrektor artystyczny Off Festivalu. Członek Akademii Fonograficznej Związku Producentów Audio-Video.
Artura Rojka kilka dni temu można zobaczyć (i wysłuchać) wraz z CatchUp`em w singlu “Pusty”:
Zapraszamy na premierę 40. odcinka “Portretu subiektywnego” w środę, 20 lipca o godz. 18. na antenę TVP3 Katowice. Później do obejrzenia na naszym kanale na YouTube.
