Tag: kultura

Opublikowane w

Malarka z powołania

Jestem malarką z powołania. Wybrałam inną drogę – nauki malarstwa w pracowni mistrza I wspominam o młodości w Katowicach, wyborze artystycznej drogi, karierze we Włoszech i powrotach do Polski- mówi Ewa De Iulis Błaszak Mariannie Dufek w “Portrecie subiektywnym”.

Malarka i graficzka. Urodziła się w Katowicach, gdzie ukończyła Liceum Ogólnokształcące imienia Mikołaja Kopernika. Od 1973 r. mieszka we Włoszech, w miejscowości Corridonia. Uczyła się sztuki malarskiej w pracowniach wybitnych malarzy włoskich, takich jak: Angelo Balistreri czy Umberto Peschi.


W 1995 roku zorganizowała wraz z mężem G. De Iulisem i z prezesem ZPAP w Krakowie, profesorem Adamem Brinckenem, wymianę artystyczną miedzy Regionem Marche i Krakowem, przy czynnej współpracy Instytutu Polskiego w Rzymie oraz Instytutu Kultury Włoskiej w Warszawie i w Krakowie i z tej okazji został wydany katalog „Sztuka Rytownicza w Marche”. Współzałożycielka Związku Kulturalnego „Alberto i Umberto Peschi” w Macerata.

Jej prace znajdują się w kolekcjach prywatnych i publicznych we Włoszech i za granicą. Laureatka nagród: Premio Arte d’Avanguardia w Pompejach (1985), Premio Nobel Top w Mediolanie (1986), Piccola Europa w Sassoferrato (1994) i Premio Marche (1996). Od czasu pierwszej wystawy indywidualnej w Palazzo dei Priori w Fermo wystawia swoje prace często na wystawach indywidualnych i zbiorowych.
W 1988 roku malarstwo Ewy De Iulis Błaszak zyskuje uznanie krytyka i pisarza Marcella Venturoli, który zgłasza ją do Katalogu Włoskiej Sztuki Współczesnej Bolaffi.


Premiera odcinka w środę, 21 czerwca o godz. 18. na antenie TVP3 Katowice, a potem odcinek do obejrzenia na naszym kanale na YouTube.

Program zrealizowany we wnętrzach Fabryki Porcelany w Katowicach.

Partnerem odcinka jest JSW S.A.

Opublikowane w

Dizajnerka

Nowi Ślązacy według Zofii Oslislo-Piekarskiej, bohaterki “Portretu subiektywnego” Marianny Dufek, to ludzie, którzy świadomie wybrali Śląsk jako miejsce do życia. Są to zarówno osoby, które pochodzą z tego regionu, ale też urodzone w Zagłębiu czy Częstochowie. Łączy ich też to, że działają na rzecz Śląska, chcą, żeby żyło się tu lepiej.

Doktor sztuki, adiunkt na ASP w Katowicach, projektantka. Zajmuje się śląskim dizajnem i tożsamością regionu. Pasjonuje się architekturą modernistyczną i działa na rzecz jej popularyzacji. „Nowi Ślązacy. miasto / dizajn / tożsamość” to tytuł Jej pracy doktorskiej, zrealizowanej na Akademii Sztuk Pięknych w Katowicach w 2014 roku, i zawiera m.in. 14 rozmów z ludźmi designu, zmieniającymi oblicze Śląska.


Pochodzi z Zabrza. Jej rodzina od strony taty jest rodziną śląską z dziada pradziada, górniczą, od ośmiu pokoleń mieszkającą w Zabrzu. Rodzina mamy pochodzi spod Cieszyna Mieszka w Katowicach.

„Zostałam na Śląsku , bo tu jest dużo do zrobienia”

Od 2009 r. pracuje w Katedrze Projektowania Graficznego macierzystej uczelni, prowadzi zajęcia w Pracowni Typografii. Zofia Oslislo-Piekarska specjalizuje się w projektowaniu książek i wizualizacji danych. W pracy badawczej podejmuje wątki lokalne, poszukując inspiracji projektowych w historii Górnego Śląska. Pasjonuje się architekturą modernistyczną i działa na rzecz jej popularyzacji.

Oprócz pracy na macierzystej uczelni i działalności projektowej prowadzi warsztaty i angażuje się w interdyscyplinarne projekty badawcze.

Premiera odcinka na antenie TVP3 Katowice 10 maja o godz. 18.

Program zrealizowany w Fabryce Porcelany w Katowicach. Partnerem odcinka jest Górnośląsko-Zagłębiowska Metropolia.

Opublikowane w

Królewska Huta

Muzeum wypełnia pustkę powstałą pomiędzy hutniczymi i pohutniczymi pokoleniami. Jest mostem, dzięki któremu strumień dziedzictwa może popłynąć w przyszłość. Stal jako tworzywo świata, również tego z XXI w., już w niej jest – mówi Adam Kowalski, dyrektor Muzeum Hutnictwa w Chorzowie.

Gościem „Portretu Subiektywnego”, programu Marianny Dufek będzie Adam Kowalski. To dyrektor Muzeum Hutnictwa w Chorzowie, kulturoznawca, interpretator dziedzictwa i menedżer kultury. Związany m.in. z Śląskim Teatrem Tańca w Bytomiu, Muzeum Śląskim w Katowicach i Regionalnym Instytutem Kultury.

W latach 2012-2016 był dyrektorem artystycznym Festiwalu Nowej Scenografii. Inicjator i kurator projektów społecznych i artystycznych: „Axis Mundi. Piosenki ze środka świata”, „Kultura Dęta” oraz festiwalu Move Your Brass. Reżyser widowiska „Tryptyk w czerni i zieleni”, twórca idei komiksu „Tu byłam, Joanna” poświęconego postaciom Joanny Gryzik i Karola Goduli, kurator festiwalu „Do you speak godka?”. Współpracownik Szlaku Zabytków Techniki oraz Industriady. Nagrodzony honorowym medalem „Zasłużony dla kultury Polskiej”.

Premiera odcinka “program”Portretu subiektywnego” na antenie TVP3 Katowice 5 kwietnia o godzinie 18.00.

Program zrealizowany w Fabryce Porcelany w Katowicach.

Partnerem odcinka jest Górnośląsko-Zagłębiowska Metropolia.

Opublikowane w

Człowiek od UNESCO

Wszystkie obiekty zabytkowe, które opowiadają o naszej tożsamości, o naszym rodowodzie przemysłowym, są bardzo ważne – tak mówi Mariannie Dufek gość 50. odcinka “Portretu subiektywnego”.

Zbigniew Pawlak, bo o nim tu mowa, to społecznik, ekspert ds. dziedzictwa światowego, badacz przemysłowych dziejów Górnego Śląska oraz uczestnik wielu wypraw badawczych prowadzonych w dawnych wyrobiskach górniczych regionu. Od ponad 40 lat związany z Tarnowskimi Górami, gdzie mieszka i pracuje.


Pawlak był liderem przedsięwzięcia i współautorem wniosku o wpisanie „Kopalni ołowiu, srebra i cynku wraz z systemem gospodarowania wodami podziemnymi w Tarnowskich Górach” na Listę światowego dziedzictwa UNESCO.
Od wielu lat związany ze Stowarzyszeniem Miłośników Ziemi Tarnogórskiej – organizacją pozarządową, uznaną w 2013 r. za Strażnika Dziedzictwa Rzeczpospolitej, która zainicjowała proces wpisu zabytków pogórniczych miasta na Listę światowego dziedzictwa UNESCO.
Jest aktywnym członkiem tej organizacji, od samego początku związany z Sekcją Penetracji i Ochrony Podziemi SMZT. Inicjatorem wielu przedsięwzięć badawczych, inwestycyjnych i kulturotwórczych. Obiektem jego zainteresowań są m.in. geologia, hydrogeologia, archeologia, oraz historia górnictwa i hutnictwa Górnego Śląska i Europy.

Już w najbliższą środę, 1 marca o godz. 18.00 gościem premierowego odcinka „Portretu subiektywnego” będzie Zbigniew Pawlak. Emisja na antenie TVP3 Katowice.

Program zrealizowany we wnętrzach Fabryki Porcelany w Katowicach. Partnerem odcinka jest Górnośląsko-Zagłębiowska Metropolia.

Opublikowane w

Pisarz, poeta, dziennikarz

Dość wcześnie zauważyłem, że mówienie i pisanie jest pewnym atutem w środowisku rówieśniczym. To jest wspaniały moment, kiedy słowo zarówno brzmi i się pisze – tak Mariannie Dufek mówi Maciej M. Szczawiński o poezji, prozie i słowie mówionym.

Bohater 49. odcinka “Portretu subiektywnego”, programu Marianny Dufek zapytany kiedyś, kim jest przede wszystkim, odpowiada, że poetą i zwierzęciem radiowym.

Urodzony w 1954 roku, poeta, dziennikarz, krytyk literacki. Odznaczony Medalem „Zasłużony Kulturze Gloria Artis”. Od ponad 40 lat związany z Polskim Radiem Katowice. Autor zbiorów wierszy (m.in. “Poprawczak pod Gwiazdorem”, “Inne okno”, “Wybór”), portretów literackich (“Rafał Wojaczek, który był” oraz “Zezowate szczęście. Opowieści o Bogumile Kobieli”), licznych publikacji prasowych i dramatów zrealizowanych w Teatrze Polskiego Radia.

Na spotkanie z Maciejem M. Szczawińskim zapraszamy w środę, 28 grudnia o godz. 18. na antenę TVP Katowice.

Program zrealizowany w Fabryce Porcelany w Katowicach. Partnerem odcinka jest Miasto Katowice.

Opublikowane w

Dziennikarz, reporter, podróżnik

W dziennikarstwie Tadeusz Biedzki przeszedł długą drogę. Kiedy po kilkudziesięciu latach miał już dosyć pisania, zaczął podróżować, by wrócić na dziennikarski szlak i szczyt.

Urodzony w 1953 roku w Rudzie Śląskiej w patriotycznej polskiej, śląskiej rodzinie. Jego prapradziadek uczestniczył w Powstaniu Styczniowym, a dziadek – w III Powstaniu Śląskim. Jego matka była polonistką, ojciec – inżynierem górniczym. Z domu wyniósł umiłowanie literatury.

W latach 1975-1989 dziennikarz “Dziennika Zachodniego”, “Trybuny Robotniczej”, “Polityki”, “Panoramy” i “Przeglądu Tygodniowego”. W 1981 roku jego artykuł w „Trybunie Robotniczej” o ekipie Edwarda Gierka pt. “Rachunek dla bezkarnych” wywołał poruszenie w całym kraju, miał setki przedruków w Polsce i w Europie Zachodniej.

Po ogłoszeniu stanu wojennego zatrzymany na 48 godzin przez SB, a po zwolnieniu wyrzucony z redakcji „Panoramy” i objęty zakazem wykonywania zawodu dziennikarza. Od tego czasu bezrobotny, chociaż w tamtych latach bezrobocie formalnie i faktycznie nie istniało.

Autor artykułów w prasie podziemnej. Po powołaniu tygodnika “Przegląd Tygodniowy”, zatrudniającego tzw. dziennikarzy niezweryfikowanych objętych zakazem pracy w mediach, w pierwszym zespole tego pisma. Reportaże, które zamieszczał w “Przeglądzie Tygodniowym” umocniły jego pozycję czołowego polskiego reportażysty. W tym okresie napisał też trzy demaskatorskie książki, odsłaniające prawdziwe oblicze Śląska: “Władcy Śląska”, “Miasto na wulkanie”, “Ślązacy i Schlieserzy”.

W latach 1991-2000 prezes zarządu Górnośląskiego Towarzystwa Prasowego sp. z o.o. w Katowicach (wydawca “Trybuny Śląskiej” i “Gazety Opolskiej” oraz tygodnika “Jarmark”). Pełnił równocześnie funkcję redaktora naczelnego “Trybuny Śląskiej”. Został wybrany na to stanowisko przez zespół gazety. W drugiej połowie lat dziewięćdziesiątych przedstawił rządowi koncepcję utrzymania polskiego kapitału w gazetach regionalnych. Toczył w tej sprawie kilkuletnią, ostatecznie przegraną, batalię.

W latach dziewięćdziesiątych rozpoczął wraz z żoną Wandą podróżowanie po świecie. W ciągu trzydziestu lat dotarł do najbardziej dzikich i niedostępnych miejsc na świecie, głównie w Afryce, Azji, Ameryce Płd., terenów nieosiągalnych dla turystów. Ma za sobą wiele trudnych i niebezpiecznych wypraw.

Razem z żoną są prawdopodobnie pierwszymi i wciąż jedynymi Polakami, którzy w 2015 roku dotarli do źródła Nigru w Afryce, najbardziej tajemniczej i dziwnej rzeki świata. W 2011 roku wrócił do pisania książek. Już jego pierwsze dzieło o Afryce, “Sen pod baobabem”, zostało uznane za Podróżniczą książkę 2012 roku. W następnych latach wydano jego kolejne książki podróżnicze oraz sensacyjno- historyczne, które uzyskały liczne nagrody, w tym najważniejszą w polskiej literaturze podróżniczej – Bursztynowy Motyl Arkadego Fiedlera za książkę “W piekle eboli”.

Premiera odcinka programu Marianny Dufek “Portret subiektywny” z Tadeuszem Biedzkim w środę, 30 listopada o godz. 18 na antenie TVP3 Katowice.

Program zrealizowany w Fabryce Porcelany w Katowicach.

Partnerem odcinka jest JSW S.A.

Opublikowane w

Ze Śląskiem w tle

„Mam poczucie, że dużo osób poznaje historię z moich książek. A ludzie chętnie opowiadają historie. Trzeba być otwartym i umieć słuchać” – tak o swoim pisarstwie Mariannie Dufek mówi Sabina Waszut.

Bohaterką najbliższego odcinka „Portretu Subiektywnego” programu Marianny Dufek będzie chorzowianka Sabina Waszut – pisarka i poetka. Debiutowała napisaną z Mariuszem Wieteską książką „Isabelle”. Jej pierwsza samodzielna powieść -„Rozdroża” doczekała się kontynuacji i razem z „W obcym domu” i „Zielony Byfyj” stworzyły śląską trylogię. W jednej z recenzji czytamy:

Cykl ten inspirowany jest prawdziwymi wydarzeniami, bowiem opowiada historię mieszkających na Górnym Śląsku dziadków autorki. Perypetie Sophie i Władka stanowią powtórzenie losów realnie istniejących Agnieszki i Jana. Śląsk zresztą stale pojawia się w jej twórczości. To dominanta, wokół której pisarka buduje narrację.

W pisarskim dorobku Sabiny Waszut znajdziemy też powieści „Bar na starym osiedlu”, „Dobra noc”, „Narzeczona z getta”, „Emigranci”. Sabina Waszut poszczycić się może wieloma nagrodami konkursów literackich. Jest również propagatorką kultury śląskiej.

Jej najnowszą powieścią są “Ogrody na popiołach”. Karty historii Górnego Śląska kryją wiele wątków, które jeszcze do niedawna stanowiły tabu, bądź były niechętnie poruszane. Jednym z nich jest kwestia komunistycznego obozu pracy, który znajdował się w świętochłowickiej Zgodzie. Powieść o poczuciu niesprawiedliwości i o tajemnicy, którą skrywało kilka pokoleń Ślązaków.

Premiera odcinka programu 16 listopada o godz. 18. na antenie TVP3 Katowice.

Program zrealizowany we wnętrzach Fabryki Porcelany w Katowicach. Partnerem odcinka jest JSW S.A.

Opublikowane w

Talent do kreślenia w genach

Śląsk jest miejscem, w którym najlepiej się czuję. To miejsce z którego pochodzę, miejsce bezpieczeństwa, otwartości ludzkiej i życzliwości – mówi Maciej Franta Mariannie Dufek w najnowszym odcinku “Portretu subiektywnego”.

Maciej Franta uznany został za najlepszego architekta 2021 roku. Nagrodę założycielowi pracowni Franta Group przyznało jury konkursu The Architecture Community. Jego dziadek, Aleksander Franta jest autorem Osiedla Gwiazdy i Tysiąclecie, rodzice również tworzą realizacje architektoniczne.

Maciej Franta zajmuje się projektowaniem architektury i urbanistyki osiedli mieszkaniowych i budynków użyteczności publicznej. Do najbardziej znanych realizacji należy Villa Reden . Realizacja zdobyła złoty medal w światowym konkursie Urban Design & Architecture Design Awards 2022.

Maciej Franta urodził się w Chorzowie w 1983 r. W 2008 roku ukończył Wydział Architektury na Politechnice Krakowskiej, a potem również tam studia doktoranckie, kształcił się także na Wydziale Architektury Uniwersytetu w Knoxville w Tennessee.

Cała moja rodzina to w 80 procent krąg architektów lub osób związanych ze sztuką i architekturą. Taka artystyczno-inżynierska rodzina od pokoleń. Niełatwo jest zadeklarować w liceum przed egzaminem, że jednak interesuje mnie astrofizyka. Zawsze byłem przekonany, że u mnie ta świadomość wyboru architektury była w 100 proc. zadeklarowana przeze mnie bez wpływu otoczenia.

W 2007 roku odbył praktyki w pracowni architektonicznej Gensler w Nowym Jorku. Od 2010 roku prowadzi w Katowicach pracownię Franta Group, która zajmuje się projektowaniem architektury i urbanistyki osiedli mieszkaniowych, budynków użyteczności publicznych oraz usługowych. Znalazł się także na liście 40 najbardziej obiecujących architektów w Europie przed 40. rokiem życia w plebiscycie Europe 40 Under 40 organizowanym przez The European Centre.

Premiera odcinka “Portret subiektywny” w środę, 26 października o godzinie 18. na antenie TVP3 Katowice.

Program zrealizowany we wnętrzach Fabryki Porcelany w Katowicach. Partnerem odcinka jest JSW S.A.

Opublikowane w

Kajś, czyli tu…

Na Śląsku jestem u siebie – mówi Zbigniew Rokita w najnowszym odcinku programu Marianny Dufek “Portret subiektywny”.

Zbigniew Rokita specjalizuje się w problematyce Europy Wschodniej i Górnego Śląska. Autor książek reporterskich Kajś. Opowieść o Górnym Śląsku (podwójnie nagrodzonej Nagrodą Literacką Nike 2021 oraz która otrzymała nominację do Literackiej Nagrody Europy Środkowej Angelus, nagrody Ambasador Nowej Europy i Międzynarodowej Nagrody im. Witolda Pileckiego) oraz Królowie strzelców. Piłka w cieniu imperium (książka została przełożona na język ukraiński, a spektakl na jej podstawie wystawiono w Teatrze Nowym w Zabrzu).

Autor sztuk teatralnych Nikaj (Teatr Zagłębia, reż. Robert Talarczyk) i Weltmajstry (Teatr Korez, reż. Robert Talarczyk). Pochodzi z Gliwic, mieszka w Katowicach.

Premiera odcinka w środę, 21 września o godz. 18. na antenie TVP3 Katowice.

Program zrealizowany w Fabryce Porcelany w Katowicach.

Partnerem odcinka jest JSW S.A.

Opublikowane w

Świętkowa

O Śląsku mówi, że „to miejsce, gdzie się urodziła, żyje i chciałaby umrzeć”.


W kolejnym odcinku ”Portretu Subiektywnego”, programu Marianny Dufek zapraszamy na spotkanie z Grażyną Bułką – aktorką teatralną i filmową. Pochodzi z robotniczej rodziny w Lipinach – dzielnicy Świętochłowic.

– Dzięki świetnej polonistce dzioucha z familoka poznała poezję, zakochała się w teatrze i została aktorką – mówi Grażyna Bułka.


Związana była z Teatrem Dzieci Zagłębia w Będzinie. W latach 1985-2014 grała w Teatrze Polskim w Bielsku-Białej, a od 2014 roku oglądać ją można w Teatrze Śląskim w Katowicach. Współpracuje także z Teatrem Korez .

Uwielbiana przez publiczność naszego regionu za role w spektaklach „Cholonek” (w reżyserii Mirosława Neinerta i Roberta Talarczyka na podstawie powieści “Cholonek, czyli dobry Pan Bóg z gliny” Janoscha), w którym zagrała Świętkową i „Mianujom mie Hanka”.

Jeden z krytyków tak pisał o Bułce w roli Świętkowej:

“Cholonek” jest przedstawieniem o ludziach żyjących “pomiędzy”: pomiędzy Polską a Niemcami, jawą a snem, tragedią a farsą. Według jego twórców jest kijem wsadzonym w mrowisko śląskich kompleksów, nacjonalizmów i krzywd wobec Polski i Niemiec. Co ważne, spektakl przepełniony plebejskim, śląskim humorem i anegdotami znanymi wszystkim Ślązakom, nie jest spektaklem jedynie dla Ślązaków. Dzięki językowi śląskiemu Bułka otrzymała w nim rolę matki i żony. To, od czego próbowała uciec, wróciło do niej w dwójnasób. Krytycy uznali postać Świętkowej za najbarwniejszą. […] Chyba ważniejsze od Złotej Maski za Świętkową było to, że Świętkową pokazała aktorce jej miejsce na ziemi i że tym miejscem jest właśnie Śląsk. Można wręcz przypuszczać, że dzięki tej roli osiągnęła wewnętrzny spokój. Dzięki tej roli inaczej spojrzała również na śląski teatr – nie ma dla niej lepszego miejsca od teatru śląskiego (jako przestrzeni). Wróciła do korzeni i osiągnęła sukces.


Na spotkanie z Grażyną Bułką zapraszamy na antenę TVP3 Katowice w środę, 17 sierpnia o godz. 18.00

Program zrealizowany w Fabryce Porcelany.

Partnerem odcinka jest JSW S.A.

error: Zawartość strony jest chroniona prawem autorskim !!!